5 năm (2006-2010) - Đánh dấu sự chuyển mình của ngành thuế
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, trong 5 năm qua ngành thuế không ngừng cố gắng, nỗ lực đổi mới vươn lên khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của mình trong sự nghiệp phát triển đất nước. Sự cố gắng đó được đánh dấu bằng những kết quả đáng tự hào
Có thể nói, giai đoạn (2006-2010) là mốc thời gian ngành thuế phải đối mặt với không ít khó khăn thử thách. Từ những tác động do thiên tai, dịch bệnh, sự bấp bênh của thị trường trong nước, tới những bất ổn, suy giảm kinh tế thế giới đã đặt ra cho ngành thuế nhiều bài toán nan giải trước việc hoàn thành mục tiêu mà Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X đã đề ra. Song, với sự nỗ lực, quyết tâm của đội ngũ những người làm công tác thuế, ngành thuế đã vượt qua được giai đoạn cam go và gặt hái được nhiều thành công.
Nhìn một cách tổng thể có thể thấy rằng, hầu hết các chính sách thuế đều được sửa đổi, bổ sung theo hướng bãi, miễn, giảm nhiều sắc thuế, như: giảm thuế TNDN từ 28% xuống còn 25%; điều chỉnh, bổ sung thuế GTGT, thuế TTĐB, thuế Tài nguyên; Tăng cường các chính sách ưu đãi thuế đối với các nhà đầu tư vào các khu công nghiệp, khu chế xuất, công nghệ cao, những địa bàn khó khăn; Đồng thời, có chính sách miễn, giảm thuế khi các doanh nghiệp, hộ kinh doanh gặp khó khăn do suy giảm kinh tế… Nhờ đó, đã khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển, khuyến khích đầu tư, khuyến khích xuất khẩu và bảo đảm an sinh xã hội, vừa đảm bảo bao quát khai thác nguồn thu, vừa điều chỉnh những bất hợp lý trong chính sách hiện hành.
Bên cạnh những thay đổi về chính sách thuế, ngành thuế đã đẩy mạnh việc cải cách thủ tục hành chính theo hướng tinh giản, dễ hiểu, tạo điều kiện tốt nhất cho người dân thực hiện nghĩa vụ thuế. Sự cải cách này thể hiện ở các mặt từ khâu đăng ký thuế, kê khai, đến khâu nộp, quyết toán thuế. Trong 5 năm 2006-2010, toàn ngành đã thực hiện rà soát để bãi bỏ ít nhất 30% thủ tục hành chính thuế hiện hành, cắt giảm hàng trăm chỉ tiêu trong hồ sơ khai thuế, quyết toán thuế cho cả đối tượng khấu trừ và cá nhân có thu nhập; đơn giản hóa 76% thủ tục trong số thủ tục hành chính thuế đã công bố; đơn giản hóa 76% thủ tục trong số thủ tục hành chính thuế đã công bố.
Việc áp dụng quy chế “1 cửa” trong thực hiện các thủ tục hành chính thuế trên toàn bộ hệ thống cơ quan thuế các cấp cũng đánh dấu sự đột phá đi lên của ngành thuế. Nhờ vậy, mà các đối tượng nộp thuế được hưởng nhiều loại hình dịch vụ tốt hơn, được tăng cường các cuộc đối thoại với ngành thuế, được hỗ trợ tuyên truyền, được biểu dương kịp thời khi hoàn thành tốt nghĩa vụ thuế…
Điểm đáng chú ý nữa là việc thực hiện cơ chế tự khai - tự nộp, đây được coi là “linh hồn” của sự đổi mới trong cải cách hệ thống thuế hiện nay, giúp cho các đối tượng nộp thuế được chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ của mình. Đồng thời, cơ quan thuế có thể quản lý tốt hơn các đối tượng nộp thuế thông qua việc thanh tra, kiểm tra thuế... từ đó giảm thiểu tình trạng gian lận thuế, trốn thuế. Cùng với đó, là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, 5 năm qua ngành thuế đã triển khai thêm 18 ứng dụng công nghệ thông tin mới, nâng cấp 158 phiên bản của 27 ứng dụng hiện có, nâng tổng số ứng dụng phục vụ quản lý thuế của toàn ngành lên 55 ứng dụng, trong đó có nhiều ứng dụng phát huy hiệu quả trong công tác quản lý thuế, như: Ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ quản lý thuế TNCN dựa trên cơ sở xử lý dữ liệu tập trung; Ứng dụng khai thuế qua mạng; Thu thuế qua ngân hàng và kết nối thông tin giữa cơ quan thuế với ngân hàng, kho bạc; mở rộng triển khai giữa cơ quan thuế, hải quan, kho bạc và tài chính…
Ngoài ra, nhiều địa phương đã chủ động nghiên cứu xây dựng và triển khai nhiều ứng dụng mang lại hiệu quả kinh tế, nâng cao hiệu lực quản lý. Cụ thể, Cục thuế TP. HCM đã đề xuất triển khai thí điểm Trung tâm dữ liệu người nộp thuế phục vụ cho quản lý khai thuế, nộp thuế và quyết toán thuế; Cục thuế tỉnh Phú Thọ đã xây dựng ứng dụng hiện đại hóa công tác quản lý các khoản thu liên quan đến đất đai và quản lý thu các khoản phí – lệ phí.
Nhờ những đổi mới tích cực trên, nên trong 5 năm qua, ngành thuế luôn vượt mức chỉ tiêu mà Nhà nước giao phó. Tổng thu ngân sách giai đoạn 2006-2010 ước thu ngân sách đạt 116,8% so với tổng dự toán hàng năm, tốc độ tăng thu bình quân năm sau cao hơn năm trước xấp xỉ 17%. Trong đó thu nội địa chưa kể thu từ dầu thô vượt 16,1% so với dự toán, bình quân năm sau so với năm trước tăng 22%; tăng gấp 2,8 lần so với tổng số thu nội địa trừ dầu 5 năm 2001-2005.
5 năm qua cơ cấu thu ngân sách cũng đã tích cực hơn, tỷ trọng thu từ các yếu tố tài nguyên ngày càng giảm, tỷ trọng thu từ nội lực ngành kinh tế ngày càng tăng: nếu như năm 2006 số thu nội địa chiếm 90,6% tổng thu ngân sách nhà nước (trong đó thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh chiếm 64,8%) thì năm 2010 số thu nội địa chiếm 92,6% tổng số thu ngân sách nhà nước (trong đó thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh chiếm 72,7% tổng thu NSNN), tăng 2% so với năm 2006. Tỷ trọng thu dầu thô giảm từ 29,8% xuống còn 14,4% tổng thu NSNN.
Những kết quả trên đã góp phần quan trọng cho sự nghiệp phát triển toàn điện của đất nước, tăng thêm dự trữ quốc gia, kiềm chế lạm phát, giảm bội chi, đẩy nhanh công cuộc xoá đói giảm nghèo, góp phần lành mạnh hoá nền tài chính quốc gia./.
Theo Phương Ngọc/VEN